专题 4 溶液中粒子浓度的大小关系

一、刷难关

1.含 $ {\rm {\mathrm{S}\mathrm{O}}_{2}} $ 的烟气会形成酸雨,工业上常用 $ {\rm {\mathrm{N}\mathrm{a}}_{2}{\mathrm{S}\mathrm{O}}_{3}} $ 溶液作为吸收液脱除烟气中的 $ {\rm {\mathrm{S}\mathrm{O}}_{2}} $ ,随着 $ {\rm {\mathrm{S}\mathrm{O}}_{2}} $ 的吸收,吸收液的 $ {\rm \mathrm{p}\mathrm{H}} $ 不断变化。下列粒子浓度关系一定正确的是(      )

A. $ {\rm {\mathrm{N}\mathrm{a}}_{2}{\mathrm{S}\mathrm{O}}_{3}} $ 溶液中存在: $ {\rm c({\mathrm{N}\mathrm{a}}^{+}) > c({\mathrm{S}\mathrm{O}}_{3}^{2-}) > c({\mathrm{H}}_{2}{\mathrm{S}\mathrm{O}}_{3}) > c({\mathrm{H}\mathrm{S}\mathrm{O}}^{-}{}_{3})} $

B.已知 $ {\rm {\mathrm{N}\mathrm{a}\mathrm{H}\mathrm{S}\mathrm{O}}_{3}} $ 溶液 $ {\rm \mathrm{p}\mathrm{H} < 7} $ ,该溶液中: $ {\rm c({\mathrm{N}\mathrm{a}}^{+}) > c({\mathrm{H}\mathrm{S}\mathrm{O}}^{-}{}_{3}) > c({\mathrm{H}}_{2}{\mathrm{S}\mathrm{O}}_{3}) > c({\mathrm{S}\mathrm{O}}_{3}^{2-})} $

C.当吸收液呈酸性时: $ {\rm c({\mathrm{N}\mathrm{a}}^{+})=c({\mathrm{S}\mathrm{O}}_{3}^{2-})+c({\mathrm{H}\mathrm{S}\mathrm{O}}^{-}{}_{3})+c({\mathrm{H}}_{2}{\mathrm{S}\mathrm{O}}_{3})} $

D.当吸收液呈中性时: $ {\rm c({\mathrm{N}\mathrm{a}}^{+})=2c({\mathrm{S}\mathrm{O}}_{3}^{2-})+c({\mathrm{H}\mathrm{S}\mathrm{O}}^{-}{}_{3})} $

答案:D
解析:

$ {\rm {\mathrm{N}\mathrm{a}}_{2}{\mathrm{S}\mathrm{O}}_{3}} $ 溶液中, $ {\rm {\mathrm{S}\mathrm{O}}_{3}^{2-}} $ 能发生微弱水解,分步进行: $ {\rm {\mathrm{S}\mathrm{O}}_{3}^{2-}+{\mathrm{H}}_{2}\mathrm{O}⇌{\mathrm{H}\mathrm{S}\mathrm{O}}^{-}{}_{3}+{\mathrm{O}\mathrm{H}}^{-}.} $ 、 $ {\rm {\mathrm{H}\mathrm{S}\mathrm{O}}^{-}{}_{3}+{\mathrm{H}}_{2}\mathrm{O}⇌{\mathrm{H}}_{2}{\mathrm{S}\mathrm{O}}_{3}+{\mathrm{O}\mathrm{H}}^{-}.} $ ,以第一步水解为主,故 $ {\rm {\mathrm{H}\mathrm{S}\mathrm{O}}^{-}{}_{3}} $ 浓度大于 $ {\rm {\mathrm{H}}_{2}{\mathrm{S}\mathrm{O}}_{3}} $ ,则粒子浓度关系为 $ {\rm c({\mathrm{N}\mathrm{a}}^{+}) > c({\mathrm{S}\mathrm{O}}_{3}^{2-}) > c({\mathrm{H}\mathrm{S}\mathrm{O}}^{-}{}_{3}) > c({\mathrm{H}}_{2}{\mathrm{S}\mathrm{O}}_{3})} $ , $ {\rm \mathrm{A}} $ 错误; $ {\rm {\mathrm{N}\mathrm{a}\mathrm{H}\mathrm{S}\mathrm{O}}_{3}} $ 溶液 $ {\rm \mathrm{p}\mathrm{H} < 7} $ 说明 $ {\rm {\mathrm{H}\mathrm{S}\mathrm{O}}^{-}{}_{3}} $ 电离程度大于水解程度,此时溶液中以 $ {\rm {\mathrm{H}\mathrm{S}\mathrm{O}}^{-}{}_{3}} $ 电离为主,故 $ {\rm {\mathrm{S}\mathrm{O}}_{3}^{2-}} $ 浓度大于 $ {\rm {\mathrm{H}}_{2}{\mathrm{S}\mathrm{O}}_{3}} $ ,则该溶液中粒子浓度关系为 $ {\rm c({\mathrm{N}\mathrm{a}}^{+}) > c({\mathrm{H}\mathrm{S}\mathrm{O}}^{-}{}_{3}) > c({\mathrm{S}\mathrm{O}}_{3}^{2-}) > c({\mathrm{H}}_{2}{\mathrm{S}\mathrm{O}}_{3})} $ , $ {\rm \mathrm{B}} $ 错误;当吸收液呈酸性时可能是 $ {\rm {\mathrm{N}\mathrm{a}\mathrm{H}\mathrm{S}\mathrm{O}}_{3}} $ 溶液,溶液中存在物料守恒关系 $ {\rm c({\mathrm{N}\mathrm{a}}^{+})=c({\mathrm{S}\mathrm{O}}_{3}^{2-})+c({\mathrm{H}\mathrm{S}\mathrm{O}}^{-}{}_{3})+c({\mathrm{H}}_{2}{\mathrm{S}\mathrm{O}}_{3})} $ ,也可能是 $ {\rm {\mathrm{N}\mathrm{a}\mathrm{H}\mathrm{S}\mathrm{O}}_{3}} $ 和 $ {\rm {\mathrm{H}}_{2}{\mathrm{S}\mathrm{O}}_{3}} $ 或 $ {\rm {\mathrm{N}\mathrm{a}}_{2}{\mathrm{S}\mathrm{O}}_{3}} $ 和 $ {\rm {\mathrm{N}\mathrm{a}\mathrm{H}\mathrm{S}\mathrm{O}}_{3}} $ 的混合溶液,吸收液中的溶质组成无法确定,则满足的物料守恒关系无法判断, $ {\rm \mathrm{C}} $ 错误;当吸收液呈中性时,溶液中 $ {\rm c({\mathrm{H}}^{+})=c({\mathrm{O}\mathrm{H}}^{-})} $ ,由电荷守恒关系 $ {\rm c({\mathrm{N}\mathrm{a}}^{+})+c({\mathrm{H}}^{+})=2c({\mathrm{S}\mathrm{O}}_{3}^{2-})+c({\mathrm{H}\mathrm{S}\mathrm{O}}^{-}{}_{3})+c({\mathrm{O}\mathrm{H}}^{-})} $ 可知,溶液中 $ {\rm c({\mathrm{N}\mathrm{a}}^{+})=2c({\mathrm{S}\mathrm{O}}_{3}^{2-})+c({\mathrm{H}\mathrm{S}\mathrm{O}}^{-}{}_{3})} $ , $ {\rm \mathrm{D}} $ 正确。


2.常温下 $ {\rm 0.1\mathrm{m}\mathrm{o}\mathrm{l}\cdot {\mathrm{L}}^{-1}} $ 的三种溶液 $ {\rm ①{\mathrm{C}\mathrm{H}}_{3}\mathrm{C}\mathrm{O}\mathrm{O}\mathrm{H}} $ 、 $ {\rm ②\mathrm{N}\mathrm{a}\mathrm{O}\mathrm{H}} $ 、 $ {\rm ③{\mathrm{C}\mathrm{H}}_{3}\mathrm{C}\mathrm{O}\mathrm{O}\mathrm{N}\mathrm{a}} $ ,下列叙述正确的是(      )

A.①中 $ {\rm c({\mathrm{C}\mathrm{H}}_{3}\mathrm{C}\mathrm{O}\mathrm{O}\mathrm{H}) > c({\mathrm{C}\mathrm{H}}_{3}{\mathrm{C}\mathrm{O}\mathrm{O}}^{-}) > c({\mathrm{H}}^{+}) > c({\mathrm{O}\mathrm{H}}^{-})} $

B.①②等体积混合后水的电离程度比①③等体积混合后水的电离程度小

C.①③等体积混合以后,溶液呈酸性,则 $ {\rm c({\mathrm{N}\mathrm{a}}^{+}) > c({\mathrm{C}\mathrm{H}}_{3}{\mathrm{C}\mathrm{O}\mathrm{O}}^{-}) > c({\mathrm{H}}^{+})} $

D.①②等体积混合后,醋酸根离子浓度小于③的二分之一

答案:D
解析:

$ {\rm {\mathrm{C}\mathrm{H}}_{3}\mathrm{C}\mathrm{O}\mathrm{O}\mathrm{H}} $ 溶液中存在: $ {\rm {\mathrm{C}\mathrm{H}}_{3}\mathrm{C}\mathrm{O}\mathrm{O}\mathrm{H}⇌{\mathrm{C}\mathrm{H}}_{3}{\mathrm{C}\mathrm{O}\mathrm{O}}^{-}+{\mathrm{H}}^{+}.} $ 、 $ {\rm {\mathrm{H}}_{2}\mathrm{O}⇌{\mathrm{H}}^{+}+{\mathrm{O}\mathrm{H}}^{-}.} $ ,醋酸电离出的 $ {\rm {\mathrm{C}\mathrm{H}}_{3}{\mathrm{C}\mathrm{O}\mathrm{O}}^{-}} $ 和 $ {\rm {\mathrm{H}}^{+}} $ 的量是相等的,但溶液中 $ {\rm {\mathrm{H}}^{+}} $ 来自醋酸分子的电离和水的电离,所以 $ {\rm c({\mathrm{H}}^{+}) > c({\mathrm{C}\mathrm{H}}_{3}{\mathrm{C}\mathrm{O}\mathrm{O}}^{-})} $ ,则 $ {\rm c({\mathrm{C}\mathrm{H}}_{3}\mathrm{C}\mathrm{O}\mathrm{O}\mathrm{H}) > c({\mathrm{H}}^{+}) > c({\mathrm{C}\mathrm{H}}_{3}{\mathrm{C}\mathrm{O}\mathrm{O}}^{-}) > c({\mathrm{O}\mathrm{H}}^{-})} $ , $ {\rm \mathrm{A}} $ 错误;①②等体积混合以后恰好反应生成 $ {\rm {\mathrm{C}\mathrm{H}}_{3}\mathrm{C}\mathrm{O}\mathrm{O}\mathrm{N}\mathrm{a}} $ , $ {\rm {\mathrm{C}\mathrm{H}}_{3}{\mathrm{C}\mathrm{O}\mathrm{O}}^{-}} $ 的水解促进水的电离,①③等体积混合,混合溶液中同时存在 $ {\rm {\mathrm{C}\mathrm{H}}_{3}{\mathrm{C}\mathrm{O}\mathrm{O}}^{-}} $ 水解对水的电离的促进和 $ {\rm {\mathrm{C}\mathrm{H}}_{3}\mathrm{C}\mathrm{O}\mathrm{O}\mathrm{H}} $ 电离对水的电离的抑制,两混合溶液中 $ {\rm {\mathrm{C}\mathrm{H}}_{3}\mathrm{C}\mathrm{O}\mathrm{O}\mathrm{N}\mathrm{a}} $ 浓度相同,因此总体上看①②等体积混合后水的电离程度比①③等体积混合后水的电离程度大, $ {\rm \mathrm{B}} $ 错误;①③等体积混合以后,溶液呈酸性,说明 $ {\rm {\mathrm{C}\mathrm{H}}_{3}\mathrm{C}\mathrm{O}\mathrm{O}\mathrm{H}} $ 的电离程度大于 $ {\rm {\mathrm{C}\mathrm{H}}_{3}{\mathrm{C}\mathrm{O}\mathrm{O}}^{-}} $ 的水解程度,因此 $ {\rm c({\mathrm{C}\mathrm{H}}_{3}{\mathrm{C}\mathrm{O}\mathrm{O}}^{-}) > c({\mathrm{N}\mathrm{a}}^{+}) > c({\mathrm{H}}^{+}) > c({\mathrm{O}\mathrm{H}}^{-})} $ , $ {\rm \mathrm{C}} $ 错误;①②等体积混合后恰好反应生成 $ {\rm {\mathrm{C}\mathrm{H}}_{3}\mathrm{C}\mathrm{O}\mathrm{O}\mathrm{N}\mathrm{a}} $ ,体积大约为原来的2倍,如果 $ {\rm {\mathrm{C}\mathrm{H}}_{3}{\mathrm{C}\mathrm{O}\mathrm{O}}^{-}} $ 不水解,浓度约为③的 $ \dfrac{1}{2} $ , $ {\rm {\mathrm{C}\mathrm{H}}_{3}\mathrm{C}\mathrm{O}\mathrm{O}\mathrm{N}\mathrm{a}} $ 为弱酸强碱盐,越稀越水解,混合溶液中 $ {\rm {\mathrm{C}\mathrm{H}}_{3}{\mathrm{C}\mathrm{O}\mathrm{O}}^{-}} $ 水解进行程度更大,因此 $ {\rm {\mathrm{C}\mathrm{H}}_{3}{\mathrm{C}\mathrm{O}\mathrm{O}}^{-}} $ 浓度小于③的 $ \dfrac{1}{2} $ , $ {\rm \mathrm{D}} $ 正确。


3.部分弱酸的电离平衡常数如表:

弱酸

$ {\rm \mathrm{H}\mathrm{C}\mathrm{O}\mathrm{O}\mathrm{H}} $

$ {\rm {\mathrm{H}}_{2}\mathrm{S}} $

$ {\rm {\mathrm{H}}_{2}{\mathrm{C}\mathrm{O}}_{3}} $

$ {\rm \mathrm{H}\mathrm{C}\mathrm{l}\mathrm{O}} $

电离平衡常数 $ (25℃) $

$ {\rm {K}_{\mathrm{a}}=1.8×{10}^{-4}} $

$ {\rm {K}_{\mathrm{a}1}=1.1×{10}^{-7}} $

$ {\rm {K}_{\mathrm{a}2}=1.3×{10}^{-13}} $

$ {\rm {K}_{\mathrm{a}1}=4.5×{10}^{-7}} $

$ {\rm {K}_{\mathrm{a}2}=4.7×{10}^{-11}} $

$ {\rm {K}_{\mathrm{a}}=4.0×{10}^{-8}} $

运用上述电离常数及物质的特性判断下列离子方程式不正确的是(      )

A.次氯酸与 $ {\rm {\mathrm{N}\mathrm{a}}_{2}{\mathrm{C}\mathrm{O}}_{3}} $ 溶液的反应: $ {\rm \mathrm{H}\mathrm{C}\mathrm{l}\mathrm{O}+{\mathrm{C}\mathrm{O}}_{3}^{2-}\xlongequal{}{\mathrm{C}\mathrm{l}\mathrm{O}}^{-}+{\mathrm{H}\mathrm{C}\mathrm{O}}^{-}{}_{3}} $

B.将碳酸钠溶液滴入足量甲酸溶液中: $ {\rm 2\mathrm{H}\mathrm{C}\mathrm{O}\mathrm{O}\mathrm{H}+{\mathrm{C}\mathrm{O}}_{3}^{2-}\xlongequal{}2{\mathrm{H}\mathrm{C}\mathrm{O}\mathrm{O}}^{-}+{\mathrm{C}\mathrm{O}}_{2}↑+{\mathrm{H}}_{2}\mathrm{O}.} $

C.少量 $ {\rm {\mathrm{C}\mathrm{O}}_{2}} $ 通入 $ {\rm \mathrm{N}\mathrm{a}\mathrm{C}\mathrm{l}\mathrm{O}} $ 溶液中: $ {\rm {\mathrm{C}\mathrm{O}}_{2}+{\mathrm{H}}_{2}\mathrm{O}+{\mathrm{C}\mathrm{l}\mathrm{O}}^{-}\xlongequal{}{\mathrm{H}\mathrm{C}\mathrm{O}}^{-}{}_{3}+\mathrm{H}\mathrm{C}\mathrm{l}\mathrm{O}} $

D.硫化氢通入 $ {\rm \mathrm{N}\mathrm{a}\mathrm{C}\mathrm{l}\mathrm{O}} $ 溶液中: $ {\rm {\mathrm{H}}_{2}\mathrm{S}+{\mathrm{C}\mathrm{l}\mathrm{O}}^{-}\xlongequal{}{\mathrm{H}\mathrm{S}}^{-}+\mathrm{H}\mathrm{C}\mathrm{l}\mathrm{O}} $

答案:D
解析:

$ {\rm \mathrm{H}\mathrm{C}\mathrm{l}\mathrm{O}} $ 电离常数比碳酸的二级电离常数大,比一级电离常数小,所以酸性: $ {\rm {\mathrm{H}}_{2}{\mathrm{C}\mathrm{O}}_{3} > \mathrm{H}\mathrm{C}\mathrm{l}\mathrm{O} > {\mathrm{H}\mathrm{C}\mathrm{O}}^{-}{}_{3}} $ ,次氯酸与碳酸钠溶液的反应为 $ {\rm \mathrm{H}\mathrm{C}\mathrm{l}\mathrm{O}+{\mathrm{C}\mathrm{O}}_{3}^{2-}\xlongequal{}{\mathrm{C}\mathrm{l}\mathrm{O}}^{-}+{\mathrm{H}\mathrm{C}\mathrm{O}}^{-}{}_{3}} $ , $ {\rm \mathrm{A}} $ 正确;甲酸酸性比碳酸强,所以将碳酸钠溶液滴入足量甲酸溶液中: $ {\rm 2\mathrm{H}\mathrm{C}\mathrm{O}\mathrm{O}\mathrm{H}+{\mathrm{C}\mathrm{O}}_{3}^{2-}\xlongequal{}2{\mathrm{H}\mathrm{C}\mathrm{O}\mathrm{O}}^{-}+{\mathrm{H}}_{2}\mathrm{O}+{\mathrm{C}\mathrm{O}}_{2}↑.} $ , $ {\rm \mathrm{B}} $ 正确;酸性: $ {\rm {\mathrm{H}}_{2}{\mathrm{C}\mathrm{O}}_{3} > \mathrm{H}\mathrm{C}\mathrm{l}\mathrm{O} > {\mathrm{H}\mathrm{C}\mathrm{O}}^{-}{}_{3}} $ ,所以少量 $ {\rm {\mathrm{C}\mathrm{O}}_{2}} $ 通入 $ {\rm \mathrm{N}\mathrm{a}\mathrm{C}\mathrm{l}\mathrm{O}} $ 溶液中: $ {\rm {\mathrm{C}\mathrm{O}}_{2}+{\mathrm{H}}_{2}\mathrm{O}+{\mathrm{C}\mathrm{l}\mathrm{O}}^{-}\xlongequal{}\mathrm{H}\mathrm{C}\mathrm{l}\mathrm{O}+{\mathrm{H}\mathrm{C}\mathrm{O}}^{-}{}_{3}} $ , $ {\rm \mathrm{C}} $ 正确; $ {\rm {\mathrm{H}}_{2}\mathrm{S}} $ 具有还原性, $ {\rm {\mathrm{C}\mathrm{l}\mathrm{O}}^{-}} $ 具有强氧化性,则硫化氢气体通入 $ {\rm \mathrm{N}\mathrm{a}\mathrm{C}\mathrm{l}\mathrm{O}} $ 溶液中发生氧化还原反应: $ {\rm {\mathrm{H}}_{2}\mathrm{S}+{\mathrm{C}\mathrm{l}\mathrm{O}}^{-}\xlongequal{}\mathrm{S}↓+{\mathrm{C}\mathrm{l}}^{-}+{\mathrm{H}}_{2}\mathrm{O}.} $ , $ {\rm \mathrm{D}} $ 错误。


4.常温下,将 $ {\rm 0.1\mathrm{m}\mathrm{o}\mathrm{l}\cdot {\mathrm{L}}^{-1}\mathrm{N}\mathrm{a}\mathrm{O}\mathrm{H}} $ 溶液滴入 $ {\rm 50\mathrm{m}\mathrm{L}0.1\mathrm{m}\mathrm{o}\mathrm{l}\cdot {\mathrm{L}}^{-1}{\mathrm{H}}_{3}{\mathrm{P}\mathrm{O}}_{4}} $ 溶液中,溶液中含磷微粒 $ {\rm ({\mathrm{H}}_{3}{\mathrm{P}\mathrm{O}}_{4}} $ 、 $ {\rm {\mathrm{H}}_{2}{\mathrm{P}\mathrm{O}}^{-}{}_{4}} $ 、 $ {\rm {\mathrm{H}\mathrm{P}\mathrm{O}}_{4}^{2-}} $ 或 $ {\rm {\mathrm{P}\mathrm{O}}_{4}^{3-})} $ 的分布系数 $ \delta $ 、加入 $ {\rm \mathrm{N}\mathrm{a}\mathrm{O}\mathrm{H}} $ 溶液的体积 $ {\rm V} $ 与溶液 $ {\rm \mathrm{p}\mathrm{H}} $ 的关系如图所示[已知: $ {\rm \delta ({\mathrm{P}\mathrm{O}}_{4}^{3-})=\dfrac{c({\mathrm{P}\mathrm{O}}_{4}^{3-})}{c({\mathrm{P}\mathrm{O}}_{4}^{3-})+c({\mathrm{H}\mathrm{P}\mathrm{O}}_{4}^{2-})+c({\mathrm{H}}_{2}{\mathrm{P}\mathrm{O}}^{-}{}_{4})+c({\mathrm{H}}_{3}{\mathrm{P}\mathrm{O}}_{4})}} $ ]。下列叙述错误的是(      )

试题资源网 https://stzy.com

A. $ \mathrm{a} $ 、 $ \mathrm{b} $ 、 $ \mathrm{c} $ 、 $ \mathrm{d} $ 线分别对应 $ {\rm {\mathrm{H}}_{3}{\mathrm{P}\mathrm{O}}_{4}} $ 、 $ {\rm {\mathrm{H}}_{2}{\mathrm{P}\mathrm{O}}^{-}{}_{4}} $ 、 $ {\rm {\mathrm{H}\mathrm{P}\mathrm{O}}_{4}^{2-}} $ 、 $ {\rm {\mathrm{P}\mathrm{O}}_{4}^{3-}} $

B. $ {\rm {\mathrm{N}\mathrm{a}\mathrm{H}}_{2}{\mathrm{P}\mathrm{O}}_{4}} $ 溶液显酸性,磷酸的 $ {\rm {K}_{\mathrm{a}2}} $ 的数量级为 $ {10}^{-8} $

C.用 $ {\rm \mathrm{N}\mathrm{a}\mathrm{O}\mathrm{H}} $ 溶液滴定 $ {\rm {\mathrm{N}\mathrm{a}}_{2}{\mathrm{H}\mathrm{P}\mathrm{O}}_{4}} $ 溶液,不可用酚酞作指示剂

D. $ {\rm V(\mathrm{N}\mathrm{a}\mathrm{O}\mathrm{H}} $ 溶液 $ {\rm )=100\mathrm{m}\mathrm{L}} $ 时,存在 $ {\rm c({\mathrm{N}\mathrm{a}}^{+}) > c({\mathrm{H}\mathrm{P}\mathrm{O}}_{4}^{2-}) > c({\mathrm{O}\mathrm{H}}^{-}) > c({\mathrm{H}}_{2}{\mathrm{P}\mathrm{O}}^{-}{}_{4}) > c({\mathrm{P}\mathrm{O}}_{4}^{3-}) > c({\mathrm{H}}^{+})} $

答案:D
解析:

由上述分析可知, $ \mathrm{a} $ 、 $ \mathrm{b} $ 、 $ \mathrm{c} $ 、 $ \mathrm{d} $ 线分别对应 $ {\rm {\mathrm{H}}_{3}{\mathrm{P}\mathrm{O}}_{4}} $ 、 $ {\rm {\mathrm{H}}_{2}{\mathrm{P}\mathrm{O}}^{-}{}_{4}} $ 、 $ {\rm {\mathrm{H}\mathrm{P}\mathrm{O}}_{4}^{2-}} $ 、 $ {\rm {\mathrm{P}\mathrm{O}}_{4}^{3-}} $ , $ {\rm \mathrm{A}} $ 正确;由题图可知, $ {\rm \delta ({\mathrm{H}}_{2}{\mathrm{P}\mathrm{O}}^{-}{}_{4})} $ 最大时,溶液 $ {\rm \mathrm{p}\mathrm{H} < 7} $ ,显酸性, $ {\rm {\mathrm{N}\mathrm{a}\mathrm{H}}_{2}{\mathrm{P}\mathrm{O}}_{4}} $ 溶液中 $ {\rm {\mathrm{H}}_{2}{\mathrm{P}\mathrm{O}}^{-}{}_{4}} $ 的电离常数 $ {\rm {K}_{\mathrm{a}2}={10}^{-7.2}} $ ,数量级为 $ {10}^{-8} $ , $ {\rm \mathrm{B}} $ 正确;恰好滴定完成时生成 $ {\rm {\mathrm{N}\mathrm{a}}_{3}{\mathrm{P}\mathrm{O}}_{4}} $ ,由题图可知 $ {\rm {\mathrm{N}\mathrm{a}}_{2}{\mathrm{H}\mathrm{P}\mathrm{O}}_{4}} $ 溶液 $ {\rm \mathrm{p}\mathrm{H}} $ 约为 $ {\rm 10, {\mathrm{N}\mathrm{a}}_{3}{\mathrm{P}\mathrm{O}}_{4}} $ 溶液 $ {\rm \mathrm{p}\mathrm{H} > 10} $ ,酚酞的变色范围为 $ 8.2\sim 10.0 $ ,故用 $ {\rm \mathrm{N}\mathrm{a}\mathrm{O}\mathrm{H}} $ 溶液滴定 $ {\rm {\mathrm{N}\mathrm{a}}_{2}{\mathrm{H}\mathrm{P}\mathrm{O}}_{4}} $ 溶液,滴定终点不在酚酞的变色范围内,所以不可用酚酞作指示剂, $ {\rm \mathrm{C}} $ 正确; $ {\rm V(\mathrm{N}\mathrm{a}\mathrm{O}\mathrm{H}} $ 溶液 $ {\rm )=100\mathrm{m}\mathrm{L}} $ 时, $ {\rm n(\mathrm{N}\mathrm{a}\mathrm{O}\mathrm{H})=0.1\mathrm{m}\mathrm{o}\mathrm{l}\cdot {\mathrm{L}}^{-1}×0.1\mathrm{L}=0.01\mathrm{m}\mathrm{o}\mathrm{l}} $ , $ {\rm n({\mathrm{H}}_{3}{\mathrm{P}\mathrm{O}}_{4})=0.1\mathrm{m}\mathrm{o}\mathrm{l}\cdot {\mathrm{L}}^{-1}×0.05\mathrm{L}=0.005\mathrm{m}\mathrm{o}\mathrm{l}} $ ,二者反应生成 $ {\rm 0.005\mathrm{m}\mathrm{o}\mathrm{l}{\mathrm{N}\mathrm{a}}_{2}{\mathrm{H}\mathrm{P}\mathrm{O}}_{4}} $ , $ {\rm {\mathrm{N}\mathrm{a}}_{2}{\mathrm{H}\mathrm{P}\mathrm{O}}_{4}} $ 的浓度为 $ {\rm \dfrac{1}{30}\mathrm{m}\mathrm{o}\mathrm{l}\cdot {\mathrm{L}}^{-1}} $ ,由题图可知加入 $ {\rm 100\mathrm{m}\mathrm{L}\mathrm{N}\mathrm{a}\mathrm{O}\mathrm{H}} $ 溶液时,溶液的 $ {\rm \mathrm{p}\mathrm{H}} $ 为 $ {\rm 10, c({\mathrm{H}}^{+})={10}^{-10}\mathrm{m}\mathrm{o}\mathrm{l}\cdot {\mathrm{L}}^{-1}} $ , $ {\rm c({\mathrm{O}\mathrm{H}}^{-})={10}^{-4}\mathrm{m}\mathrm{o}\mathrm{l}\cdot {\mathrm{L}}^{-1}} $ , $ {\rm {K}_{\mathrm{a}3}={10}^{-12.67}=\dfrac{c({\mathrm{H}}^{+})\cdot c({\mathrm{P}\mathrm{O}}_{4}^{3-})}{c({\mathrm{H}\mathrm{P}\mathrm{O}}_{4}^{2-})}} $ ,则 $ {\rm c({\mathrm{P}\mathrm{O}}_{4}^{3-})=\dfrac{{10}^{-12.67}×\dfrac{1}{30}}{{10}^{-10}}\mathrm{m}\mathrm{o}\mathrm{l}\cdot {\mathrm{L}}^{-1}=\dfrac{1}{3}×{10}^{-3.67}\mathrm{m}\mathrm{o}\mathrm{l}\cdot {\mathrm{L}}^{-1}} $ , $ {\rm {K}_{\mathrm{h}2}=\dfrac{{K}_{\mathrm{w}}}{{K}_{\mathrm{a}2}}=\dfrac{1.0×{10}^{-14}}{{10}^{-7.2}}={10}^{-6.8}=\dfrac{c({\mathrm{H}}_{2}{\mathrm{P}\mathrm{O}}^{-}{}_{4})\cdot c({\mathrm{O}\mathrm{H}}^{-})}{c({\mathrm{H}\mathrm{P}\mathrm{O}}_{4}^{2-})}} $ , $ {\rm c({\mathrm{H}}_{2}{\mathrm{P}\mathrm{O}}^{-}{}_{4})=\dfrac{{10}^{-6.8}×\dfrac{1}{30}}{{10}^{-4}}\mathrm{m}\mathrm{o}\mathrm{l}\cdot {\mathrm{L}}^{-1}=\dfrac{1}{3}×{10}^{-3.8}\mathrm{m}\mathrm{o}\mathrm{l}\cdot {\mathrm{L}}^{-1}} $ ,则溶液中 $ {\rm c({\mathrm{H}}_{2}{\mathrm{P}\mathrm{O}}^{-}{}_{4}) < c({\mathrm{P}\mathrm{O}}_{4}^{3-})} $ , $ {\rm \mathrm{D}} $ 错误。

【题图剖析】

试题资源网 https://stzy.com